Mindbleep # 45 Bezielde Non-dualiteit

 

Het idee dat Eenheid aan de basis ligt van alle verscheidenheid waar deze schepping uit bestaat, wordt door steeds meer mensen gedeeld. Dat is een hoopgevende ontwikkeling omdat die realisatie het einde kan betekenen van veel onnodig lijden en verwarring. Bovendien kan dit inzicht een paradigmaverschuiving teweegbrengen met betrekking tot het huidige axioma dat economische groei noodzakelijk en onvermijdelijk is. Die aanname blijkt in werkelijkheid vooral te zorgen voor een steeds grotere kloof tussen arm en rijk en tot een dreigende klimaatcatastrofe.

 

Begrijpen dat alles in wezen een uitdrukking is van het Ene non-duale Gewaarzijn betekent echter niet dat we die waarheid ook daadwerkelijk ervaren, laat staan tot de leidraad van ons leven kunnen maken. Daar is meer voor nodig en daarbij stuiten we op twee problemen.

 

1. Wie begrijpt?

Het probleem is dat ‘begrijpen’ een actie is van je ego die daar twee dingen tegelijkertijd mee doet:

De getuigenissen en teksten van non-duale leraren reduceren tot een serie begrippen en concepten om die vervolgens als de zijne te claimen. Daarmee creëert ego een duale relatie met non-dualiteit waarmee het zijn eigen bestaan alleen maar bevestigt. Dat schiet dus niet op, want essentieel voor de realisatie van non-dualiteit is dat ego doorzien wordt als een construct, een activiteit van de mind en geen entiteit. 

Zolang je vasthoudt aan die duale positie – ‘ik’ hier en non-dualiteit daar – zul je nimmer vinden waar je het diepste naar verlangt; thuiskomen in non-duaal Gewaarzijn en vanuit die ervaring in het leven staan.

 

2. Niet-iets

Het tweede probleem voor het daadwerkelijk ervaren van non-dualiteit is dat non-duaal Gewaarzijn zich per definitie niet laat vangen in het begrippenkader van ego. Non-dualiteit onderscheidt zich nu juist vanwege het feit dat het zich totaal onttrekt aan onderscheidende kenmerken. Non-dualiteit is als de ruimte van de kamer waarin je deze Mindbleep leest. De ruimte is zonder kenmerken terwijl zijn aanwezigheid onontbeerlijk is voor de spullen en personen die zich daarin bevinden. Tegelijkertijd is duidelijk dat de ruimte op geen enkele manier beïnvloed wordt door diezelfde spullen – of door jouw aanwezigheid. We kunnen van ruimte – net als van non-dualiteit – niet zeggen dat die bestaat zoals een tafel of een pc bestaan, maar we kunnen het bestaan ervan evenmin ontkennen.

 

Sunyata

Om die reden is non-duaal Gewaarzijn vaak omschreven als ‘Leeg’ of als het Engelse ‘Emptiness’ dat echter een enigszins misleidende vertaling is voor het Sanskrietwoord ‘Sunyata’ dat onder andere ‘niet-ietsheid’ of ruimte betekent.

Merk op dat je onwillekeurig bij het lezen van deze woorden ook van ‘ruimte’ een denkbeeld maakt alsof het iets is terwijl de afwezigheid van ‘iets-heid’ nu juist kenmerkend is voor ruimte.

 

Zelfrealisatie is per definitie geen resultaat van de inspanningen van ego maar van het contact herstellen met een ruimer Gewaarzijn dat zich bevindt voorbij en voorafgaand aan het duale denken. Dat is het domein van je ziel. Maar wat is de ziel en welke plaats moeten we die toedichten binnen de context van non-dualiteit?

 

Drie-eenheid

Om daar gevoel voor te krijgen en te ontdekken dat de ziel een onmisbare rol vervult voor zelfrealisatie, wenden we ons tot uiteenlopende non-duale wijsheidstradities waarin steevast het idee van de drie-eenheid opduikt. De drie-eenheid is een model voor de ontstaansgeschiedenis van Zijn naar schepping en van de rol van de ziel daarin. De drie-eenheid bestaat uit: 

  1. In essentie is er eeuwig Zijn. Roerloos, grenzeloos, ongeboren en tijdloos. Deze ‘staatloze staat’ onttrekt zich aan ieder idee daarover en kan slechts door meditatie ervaren worden. In het boeddhisme wordt deze ‘Grondeloze Grond’ aangeduid met ‘Dharmakaya’, bij Plato als ‘het Ware’ en in het christendom ‘de Vader’.
  2. Als een rimpeling op deze roerloze oceaan van Zijn verschijnt een eerste besef van zijn bestaan. Dit is het Licht van kennis, het Weten van Zijn eigen bestaan, samengevat met de conclusie: ‘Ik ben’. Dit is Zelfrealisatie, het inzicht en de doorvoelde realisatie dat het non-duale Zijn het begin en einde van alles is en dat ik dat ben! De herkenning dat alles een uitdrukking is van dezelfde bron van Zijn en om die reden lief te hebben en van te genieten is het domein van de Ziel. In het boeddhisme wordt dit Licht van Gewaarzijn ‘Sambhogakaya’ genoemd, bij Plato heet het ‘het Goede’ en in het christendom ‘de Heilige Geest’.
  3. Het tijdloze, non-duale Zijn is altijd innig verenigd met het Licht van Gewaarzijn en daaruit ontspringt de schepping, de wereld van vorm, tijd en plaats. In het boeddhisme wordt dit ‘Nirmanakaya’ genoemd, Plato spreekt van het ‘het Schone’ en in het christendom wordt dit aangeduid met ‘de Zoon’.

 

De ziel, ‘Het Goede’ of ‘de Heilige Geest’, herinnert zich niet alleen haar Oorsprong maar herkent alles wat daarin verschijnt als niets anders dan vormen van datzelfde Zijn. De ziel kijkt metaforisch gesproken twee kanten op; naar haar bron en naar wat daaruit ontspringt. De ziel is daarmee het draaipunt tussen non-duaal Gewaarzijn in zijn ongemanifesteerde zijn en de uitdrukking daarvan in de gemanifesteerde wereld. Die herkenning, dit Weten en voelen van de intieme relatie tussen Zijn en wat daarin verschijnt is de energie van liefde.

 

Bezielde non-dualiteit

Vanuit het perspectief van ego bezien is non-dualiteit té abstract, té koud en té leeg. Ego kan zich werkelijk niets voorstellen bij de ‘niet-ietsheid’ van non-dualiteit. Om die reden zei Jezus: “Niemand komt tot de Vader dan door Mij” als aanwijzing dat niemand non-dualiteit kan kennen behalve via het contact met het lichtende en kennende vermogen van je ziel. De manier om het contact met je ziel te herstellen bestaat uit de beoefening van (non-duale) meditaties.

 

Meditatie

Meditatie is in oorsprong geen methode om rustiger te worden of om jezelf in een andere staat te brengen maar een manier om bewust af te stemmen op dit kennende Gewaarzijn dat eigen is aan je ziel. In zijn oorsprong is Vipassana meditatie ontwikkeld met dit doel: Je gewaarworden van het Gewaarzijn waarin alle gedachten, gevoelens en zintuigelijke indrukken verschijnen en weer in verdwijnen. Om na verloop van tijd op te merken dat die gedachten, gevoelens en zintuigelijke indrukken in wezen van niets anders gemaakt zijn dan van hetzelfde non-duale Gewaarzijn. Deze herkenning van Eenheid is de bron van onuitputtelijke vreugde en liefde voor alles wat verschijnt. Daar wordt de uitspraak: “God is Liefde” een levende realiteit. Daar wordt non-dualiteit een belichaamde werkelijkheid in en als jezelf.

 

Voor een begeleide meditatie die je terugvoert naar het contact met je ziel klik je hier.

 

In liefde,

Alexander