Mindbleep #26 Mindfoolness


Mindfoolness - Oktober 2016

Mindfoolness

 

Ego is slim en een formidabele opponent als het gaat om de afstemming op non-duaal Gewaarzijn. Een shape shifter noemt Adyashanti hem, daarmee doelend op het grote talent van ego om zich alle ervaringen – ook spirituele –direct toe te eigenen om zijn zelfbeeld mee op te poetsen. Bijvoorbeeld: ‘Vroeger was IK alleen maar bezig met mijn carrière, nu werk IK heel mindful.’ Voorheen dacht IK dat ik alles stevig in de hand moest houden, nu begrijp IK dat alles gewoon gebeurt.’ De uiterlijke vorm verandert, het ‘ik’ of ego dat daar verslag van doet, blijft echter stevig op zijn plaats.

 

Zeker als het gaat om een spiritueel onderwerp als non-dualiteit is ego er als de kippen bij om de denkbeelden en ervaringen die hiernaar verwijzen, tot eigendom te maken. Voor alle duidelijkheid: Behoefte aan spirituele inspiratie is ingegeven door ons oprechte verlangen om de waarheid te ontsluieren over onze diepste identiteit ofwel non-duaal Gewaarzijn. Op die zoektocht naar ons Zelf is ego echter onze onvermijdelijke metgezel. Het voelt wel aan dat het non-duale pad naar zelfrealisatie onontkoombaar leidt tot zijn eigen ontmaskering. Want ego is een schijnidentiteit; niet wie wij ten diepste zijn. Ontmaskering is voor ego geen aantrekkelijk vooruitzicht en als we niet opletten zal hij dan ook alles in het werk stellen om die realisatie te voorkomen. Door ons leven tot de nok te vullen met drukke werkzaamheden bijvoorbeeld. Of door eindeloos afleiding te zoeken in afspraken met vrienden, internet, allerhande genotsmiddelen, weekendjes weg, etc.

 

Maar de slimste manier van ego om zelfrealisatie te voorkomen is om zich de momenten van directe ervaring met non-duaal Gewaarzijn toe te eigenen en in een denkbeeld te veranderen, een nieuw concept of zienswijze als een in tijd bevroren mentale weergave van de oorspronkelijke en levendige ervaring. Non-duale realisaties zoals direct inzicht in de Eenheid die aan de basis van deze schepping ligt, of het niet bestaan van ego, hebben alleen betekenis als dat doorvoelde ervaringen zijn. Alles wat daarop volgt, iedere duiding, elk concept, conclusie of standpunt die ego daar vervolgens aan ontleent, is een vorm van zelfverrijking, een facelift van zichzelf. ‘Spiritueel materialisme’ noemde Chögyam Trungpa dat, de eerste Tibetaanse spirituele leraar die in de VS les gaf. Het is het toe-eigenen van denkbeelden in plaats van rusten in directe ervaring.

 

Het heeft geen zin om ego hierom te veroordelen. Ego doet gewoon zijn best en heeft bovendien het beste met ons voor. Zijn dwingende wens om de touwtjes in handen te houden is een direct gevolg van zijn enige functie, namelijk zorg dragen voor ons fysieke voortbestaan. Ego is het proces in ons brein dat alle zintuiglijke informatie en al onze ervaringen interpreteert en vertaalt naar concepten, mentale, in beeld gevatte herinneringen, aangevuld met commentaar. De enige oriëntatie die ego daarbij hanteert is of datgene wat binnen zijn waarnemingsveld verschijnt voor ons voortbestaan bedreigend dan wel ondersteunend is, voedend of juist niet. Zo heeft ego ooit ervaren dat een tijger niet erg aaibaar is maar ons ziet als diner en het dus verstandig is om bij het zien van zo’n beest de benen te nemen. Ego is de gids die ons veilig door het leven loodst en doet dat door de wereld in dualiteiten in te delen: goed versus slecht, veilig versus onveilig, voedend versus voedsel voor anderen, etc. Die tweedeling van egodenken is de bron en basis van ons duale wereldbeeld en zelfbeeld.

 

Mindfoolness

 

Zo onmisbaar als ego is om te overleven, zo volkomen ongeschikt en misleidend is zijn manier van doen in het land van non-duale spirituele ontwikkeling. Zodra ego probeert toegang te krijgen tot non-dualiteit gaat het aan Mindfoolness lijden. Want ego is niet in de Waarheid geïnteresseerd maar in beter overleven. Spirituele teksten, onderricht en ook onze momenten van direct inzicht in de non-duale Werkelijkheid worden door ego geïnterpreteerd en beoordeeld op basis van de vraag in hoeverre die kennis, dat onderricht en de ervaringen betekenis hebben om beter te overleven.

 

De doorvoelde ervaring van egoloosheid, het inzicht in de betekenis van Eenheid, of de realisatie dat Liefde de bron is van de schepping, tovert ego in een oogwenk om tot een nieuw idee, een geruststellende conclusie of interessante nieuwe zienswijze die zijn eigen voortbestaan verzekert in plaats van dat ter discussie te stellen. Was ego voorheen overtuigd van zijn eigen identiteit, na de ervaring van egoloosheid grapt datzelfde ego over zijn eigen afwezigheid. Zag het eerst de wereld in dualiteiten, nu verklaart het die zienswijze tot onzin. Voelde het zich eerst afgescheiden en alleen, nu heeft het zich het idee van verbinding en Eenheid eigen gemaakt. Dezelfde Trungpa hield zijn toehoorders regelmatig voor dat ‘Verlichting’ niets van doen heeft met het fabriceren van een verbeterde en opgepoetste versie van ego maar met de ontmanteling daarvan.

 

Verwar daarom mindfulness niet met mindfoolness. Herinner je dat ego – ondanks al zijn goede bedoelingen – niet jouw juiste gids is op het spirituele pad. Dat is de zachte stem van je ziel. Bewaar daarom een scherp onderscheid tussen denkbeelden en directe ervaring. Over een appel praten is fundamenteel iets anders dan deze proeven. Er is in feite geen relatie tussen die twee.

 

De non-duale Waarheid over jezelf is niet te vinden binnen de grenzen van je denken maar gaat daaraan voorbij. Zoek daarom geen houvast in weer een nieuw denkbeeld over jezelf of een nieuwe strategie om een beter mens te worden. Geen enkele positie die je kiest, geen enkel zelfbeeld waaraan je vasthoudt of wat je los wilt laten, biedt een uitweg.

 

Niet-doen

 

Voorbij alle concepten, meningen en identificatiepunten die ego zich eigen maakt, voorbij alles wat je over jezelf en de wereld denkt en voelt, vind je de Een-voud en Vol-ledigheid van Zijn. Geen enkele aanpassing van ego brengt je er dichter bij omdat je er al bent. Je kunt niets doen omdat het al zo is. De uitweg uit het labyrint van hoop en vrees, van winnen en verliezen, van geluk en lijden, is te vinden in de stilte van ‘niet-doen’. Een stilte waarnaar je, paradoxaal genoeg, middels een paar eenvoudige stappen terug kunt keren.

 

Probeer deze eens:

 

Stap 1. Beoefen Mindfulness en ontdek dat je niet je gedachten en gevoelens bent.

 

Stap 2. Beoefen Vipassana meditatie door innerlijk een stap achteruit te zetten en puur als Waarnemer getuige te zijn van alle gedachten en gevoelens die in je bewustzijn oprijzen en weer verdwijnen.

 

Stap 3. Onderzoek en ontdek dat er in wezen geen verschil bestaat tussen jij als waarnemer en het object van je waarneming. Herken beide als gestolde vormen van het Ene bewustzijn. Laat daarom de subtiele splitsing tussen jij als subject en het object van je waarneming los en rust in eenvoudig ‘open’ Gewaarzijn.

 

Stap 4. Neem niet aan dat er een eindpunt is in op deze wijze ‘Gewaarzijn’. Ontspan dieper, ervaar de grenzeloosheid en grondeloosheid van het Ene Gewaarzijn.

 

Stap 5. Herken alle verschijningen die in dit Ene Gewaarzijn opdoemen en verdwijnen als uitdrukkingen van Jouw non-duale aard. Alles is een manifestatie van wie jij ten diepste Bent.

 

Jij ben DAT.

 

 

In liefde

 

Alexander