Mindbleep #16 De Geliefde


De Geliefde - December 2015

De Geliefde

 

Leegte

 

In non-duale kringen wordt veel gesproken over Leegte, over de illusie van het bestaan van een ‘ik’, over de afwezigheid van een ‘doener’ en over een leven zonder wil. Er is veel niet. Laat ik voorop stellen dat dit is allemaal waar is. Het klopt dat wat wij doorgaans met ‘ik’ aanduiden bij nader onderzoek slechts een verknoping van gewoontes in denken, voelen en doen blijkt te zijn. Die ontdekking haalt automatisch het bestaan van een eigen wil en ‘iemand’ die iets doet, onderuit. En als wij de essentie van de dingen om ons heen proberen te vinden, komen wij onveranderlijk tot hetzelfde inzicht, namelijk dat die nergens te bekennen is. Waar bevindt zich bijvoorbeeld het Alexander zijn van Alexander? Alles wat is, ontbeert een fundament.

 

Geen enkel ding dat bestaat bezit een eigen essentie en wordt daarom in boeddhistische teksten met ‘Leeg’ aangeduid. Althans, dat is de vertaling van het Engelse emptiness wat op zijn beurt weer steunt op het Sanskriet Sunyata. In die taal heeft Sunyata behalve leegte echter ook de betekenis van niet-ietsheid of zo-heid (such-ness). Met andere woorden, Leegte verwijst in deze context niet zozeer naar afwezigheid maar naar de aanwezigheid van iets dat verder geen kenmerken heeft. De duaal denkende mind concludeert net iets te snel dat Leegte gelijk staat aan ‘niets’ als tegenhanger van ‘iets’ wat dan in dit geval de wereld van vorm is waarin wij leven. De prachtige paradox waarover wij hier spreken is echter dat Leegte of Emptiness het enige is dat ‘niet-iets’ is maar toch de Grond is van alles. Het is niet iets, maar daarmee bepaald niet niets!

 

Wel én niet

 

Als er dus gesproken wordt over de afwezigheid van ‘ik’, of van eigen wil, of van een doener, dan zijn die uitspraken zowel waar als niet waar. Er is inderdaad geen ‘ik’ maar tegelijkertijd is er kennelijk iemand die tot deze conclusie komt. Als we stellen dat alles in wezen Leeg is, kan dat toch slechts dankzij het feit dat er (een illusoir) persoon is die deze gevolgtrekking maakt en dan kan er geen sprake zijn van leegte. Want als het waar is dat Leegte alleen maar leeg is, dan valt daar niets over te denken laat staan over te spreken. Hetzelfde geldt overigens voor het spreken over het ‘niets’ na de dood. Over ‘niets’ kun je niet denken, dus elke conclusie daarover mist betekenis.

 

Zoals de grote leraar Nagarjuna (3e eeuw) al onderwees is verkeerd begrip van non-dualiteit in het algemeen en Leegte/emptiness in het bijzonder te vergelijken met een slang die je aan het verkeerde eind oppakt. Je zult er zeker door gebeten worden. En de beet bestaat uit nihilisme, de devaluatie van de wereld van vorm, inclusief menselijke emoties, gedachten en inspiratie, door die af te doen als illusoir en het menselijk handelen als futiel.

 

God

 

Menselijke emoties, gedachten, inspiratie én het menselijk handelen zijn inderdaad Leeg in de zin dat zij zonder eigen essentie zijn, maar ze zijn niet zonder betekenis. Integendeel, ze zijn de manifestatie, de expressie van dit ‘niet-iets’, van non-duaal bewustzijn en als zodanig de Getuigenis daarvan. Ze zijn het kenbare gezicht van God. Dit betekent dat alles wat je ziet, denkt, voelt, proeft, ervaart, een uitdrukking is van God. En omdat Vorm Leegte is en Leegte Vorm, zijn alle vormen, alle gedachten, etc. niet alleen een uitdrukking van God maar ze zijn God. Alles om je heen is het gezicht van God.

 

Als je dit ziet, verandert het abstracte en nu en dan wat afstandelijke praten over non-dualiteit in een warmbloedige en hartstochtelijke relatie daarmee. Dan wordt non-dualiteit de Geliefde waar je je hele leven naar op zoek was. Je zocht het in alle uithoeken van het universum en nu blijkt dat je er zo intens en intiem mee verbonden bent dat dit wel eens de reden kan zijn dat je het altijd over het hoofd hebt gezien. Jij bent zowel intiem verbonden met deze Geliefde als daar een uitdrukking van.

 

De realisatie dat alles wat wij doen, iedere gedachte, elke handeling, iedere gevoelsimpressie een uitdrukking is van de Geliefde leidt tot een eigenaardige en vrolijk stemmende sensatie: je kunt het niet verkeerd doen! Niet goed ook trouwens. Want wat je doet of laat is precies zoals de Geliefde zich in het moment uitdrukt. Je neemt gewoonlijk aan dat jij de handeling doet, de gedachte denkt of het gevoel voelt. Maar in werkelijkheid beweegt je hand, ontstaat de gedachte, voel je het gevoel dat de Geliefde op dat moment tot uitdrukking wil brengen en ervaren. Als een nimmer eindigende stroom van schepping, doemen indrukken op, ervaringen op, verschijnen vormen om weer te verdwijnen in de altijd stille maar ook altijd creërende bron van Non-duaal Bewustzijn die maar één doel kent: Zelfrealisatie, dat wil zeggen, de herkenning van Zichzelf in alles wat het geschapen heeft.

 

Als het duale denken ontspant, je jouw denkbeeldige positie tegenover ‘de rest’ opgeeft en alles gaat herkennen als net zo’n uitdrukking van de Geliefde als jij bent, dan krijgt Zelfrealisatie een kans. Je aanvaardt je intieme verbondenheid met alles, herkent alles als het gezicht van God, als wat jij ten diepste bent.

 

Onderscheid

 

Vervalt dan elk oordeel? Is er dan geen onderscheid meer tussen goed en kwaad? Mag je dan nergens meer wat van vinden? Natuurlijk wel, maar nu zijn je keuzes niet langer gebaseerd op moraal, vooroordeel of conditionering. Omdat je doel Zelfrealisatie is, maak je uitsluitend onderscheid tussen handelingen, gedachten en gevoelens op basis van de vraag of die de intieme relatie met de Geliefde bevestigen dan wel ontkennen. Wil je liefde leven of geweld? Wil je gelukkig zijn of lijden? Wil je doen wat goed is voor je ziel of wat die kwetst? Wil je blijven vasthouden aan de fictie dat je alleen staat of erkennen dat je één bent met je Geliefde? Dit is het onderscheid en zowel je enige vrijheid als je enige keus.

 

Laat het Licht schijnen in de duisternis.

 

Ik wens je hele mooie feestdagen,

 

Alexander